Odessa — miasto, z którego jestem zachwycona

Tej wiosny, a dokładnie na początku maja, miałam szczęście odwiedzić Odesę, miasto, które już po wyjściu z dworca od razu zrobiło pozytywne wrażenie. Wyruszając ulicą Włoską, było pół do siódmej rano, tuż po przyjeździe pociągu z Kijowa do Odessy, podobało mi się, że w mieście myją ulice. Już od samego rana sprzątające maszyny jeżdżą ulicami miasta. Na początku pomyślałam, czy to może padał deszcz? bo unosił się bardzo przyjemny zapach świeżości i czystości. W rzeczywistości, może to podstawowa procedura w każdym mieście, ale mieszkając pewien czas we Lwowie i Kijowie, nie zauważyłam tego, chociaż może po prostu nie zwracałam uwagi. Przynajmniej w Kijowie od samego rana, od godziny policyjnej do późnego wieczora, ulice są mocno zatłoczone przez samochody.

Odwiedzając Odesę, mieszkaliśmy na ulicy Deribasowskiej i głównie spacerowaliśmy w tej okolicy, ale miejsca, w których byliśmy, zapadły w pamięć dużą liczbą zieleni.

Na zdjęciu ta sama ulica Włoska, wzdłuż której posadzone są platany. Bardzo komfortowe otoczenie, drzewa tworzą cień i od razu zauważyłam, jak łatwiej się oddycha. To była sobota. Rano drogi na tym terenie miasta nie były obciążone ruchem samochodowym, czuć było spokojny rytm życia. Również przyjemne było śpiew ptaków. Słońce wschodzi, ptaki śpiewają i łatwiej się oddycha w cichej porannej Odesie.

Plac Dumy (od lipca 2024 roku oficjalnie nazywany Placem Giełdowym) znajduje się w historycznym centrum Odessy, obok Parku Stambulskiego.

Od placu zaczyna się ulica Włoska (wcześniej Puszkina), gdzie stoi pomnik O.S. Puszkina.

Obecnie w Odessie trwa dyskusja na temat jego demontażu lub przeniesienia. Jest zarządzenie przewodniczącego Odeskiej OVA o jego zburzeniu, ale władze miejskie twierdzą, że konieczne jest uzgodnienie z UNESCO, ponieważ pomnik znajduje się w strefie ochronnej.

Park Grecki — znajduje się przy schodach Potiomkinowskich, na zboczach pod Bulwarem Przymorskim. Na zdjęciu widać masywną ścianę oporową z pionowym zazielenieniem, które pomaga obniżyć temperaturę powierzchni ściany latem, zmniejszając efekt „wyspy ciepła”.

Wśród miast Ukrainy, które odwiedziłam (jest ich naprawdę niewiele), Odessa okazała się dla mnie najbardziej wyrafinowana i estetycznie atrakcyjna w porównaniu z innymi miastami. Znowu podkreślam, że głównie spacerowałam po centrum. Ale ta architektura, fasady, dobrze zachowany kod projektowy budynków odegrały ważną rolę w moim postrzeganiu i wrażeniu o mieście jako całości. Budynki są wszystkie odrestaurowane, jasne, niskie i wystarczająco niegęsto zabudowane.

Odeski Narodowy Akademicki Teatr Opery i Baletu — to jaskrawy przykład wiedeńskiego baroku z elementami rokoko i renesansu. Architekci Ferdinand Fellner i Hermann Helmer (autorzy wielu europejskich teatrów operowych).

Dom Russowa na ulicy Sadowej (skrzyżowanie z Deribasowską) jest jaskrawym przedstawicielem stylu eklektycznego z przewagą neobarokowych i neorokokowych elementów, charakterystycznych dla „złotego wieku” Odessy końca XIX — początku XX wieku.

Budowla została zbudowana w latach 1897–1900 dla przedsiębiorcy Aleksandra Russowa. Przez długi czas był jednym z najbardziej prestiżowych obiektów mieszkalnych i komercyjnych w Odessie.

Jednak przez długi czas budynek był w zaniedbanym stanie, cierpiał z powodu pożarów i zniszczeń, co doprowadziło do utraty znacznej części unikalnego wystroju. To, co widzimy na zdjęciu — to prawdopodobnie już wyniki lub postęp prac restauracyjnych, ponieważ wcześniej stan fasady był znacznie gorszy.

Dom Falc-Feyna, bardziej znany jako „Dom z Atlantami”, został zbudowany w latach 1899–1901 według projektu architekta Lwa Włodka dla rodziny Falc-Feynów — znanych właścicieli ziemskich i przemysłowców, założycieli rezerwatu „Askania-Nowa”.

Znajduje się przy ulicy Gogola, niedaleko morza.

Dom z Atlantami zbudowany jest w stylu modernistycznym z elementami klasycyzmu i eklektyzmu. Centralnym elementem kompozycji są dwie majestatyczne męskie figury — atlanty, które wydają się trzymać na swoich barkach balkon drugiego piętra. W mitologii greckiej Atlant był tytanem skazanym na trzymanie nieboskłonu. W architekturze symbolizują siłę, moc i wytrzymałość.

Budynki mają typowe dla Odessy fasady z bogatym stiukiem, który wyróżnia się białym kolorem na tle żółtych lub jasnych ścian.

Ilustracja architektonicznej różnorodności i przepychu centrum Odessy, charakterystycznego dla miasta stylu eklektyzmu.

Odessa, jako duże portowe i turystyczne miasto, zawsze słynęła z podejścia do lokali w sferze usług. W centrum miasta jest wiele restauracji i kawiarni, wszystkie są stworzone według indywidualnych koncepcji, aby przyciągnąć uwagę odwiedzających.

Jeśli mówić nie tylko o Odessie, ale ogólnie, to stworzenie unikalnej przestrzeni w lokalu jest chyba najważniejsze dla przyciągnięcia gości i jego przyszłego rozwoju. Lokale oferują komfortowe i atrakcyjne przestrzenie z pysznym jedzeniem, a goście z kolei popularyzują je w swoich kręgach.

To naprawdę fajne, że w epoce „estetycznych stories” sfera usług jest gotowa dostosować się do konsumentów i ich zainteresowań. Włoskie spaghetti lub matcha latte z oznaczeniem w stories, i już wychodzi niezła reklama. To inspiruje do rozwijania tej sfery, która z kolei wpływa na gospodarkę kraju.

Wracając do Odessy, powiem, że na maj 2025 roku ceny w odesskich restauracjach są kijowskie. Jeśli chcesz odwiedzić lokal w centrum, szczególnie w weekend, radzę zarezerwować miejsca z wyprzedzeniem. Tłum ludzi tutaj jest szalony. Również polecam starannie wybierać lokal, bo rady z TikToka nie zawsze okazują się warte uwagi, na tę pułapkę sama się złapałam.

Odessa jest piękna. Oprócz architektury i morza, miejskie przestrzenie są bardzo zadbane, w mieście jest czysto, dużo kwiatów. Jeśli chodzi o czystość w Odessie, wielu z tych, z którymi rozmawiałam, miało całkowicie odmienne zdanie. Zaskoczyło mnie to, ponieważ przeważnie ci ludzie byli w Odessie od dawna. Albo mój brat mówi: „Byliśmy w różnych Odesach”, chociaż różnica między naszymi podróżami wynosiła tylko pół roku. Z powodu wojny wiele osób opuściło miasto, a z powodu niebezpieczeństwa Odessa już nie jest tym turystycznym miasteczkiem, jakim była w czasach pokoju. Byłam tam w maju, kiedy „sezon jeszcze, jakoby nie został otwarty”. Może to jakoś związane z ilością śmieci w mieście, albo miasto jednak się rozwija i staje się lepsze.

Morze. Morze Czarne — to, dla czego warto odwiedzić Odesę.

Plaża inkluzywna — to, co przyciągnęło moją uwagę. Znajduje się na wybrzeżu, szczególnie znana jest plaża inkluzywna na „Lanzheronie” (w pobliżu Delfinarium „Nemo”). Trwają rozmowy i obawy dotyczące jej przyszłości. Pomimo społecznego znaczenia, tereny nadmorskie Odessy są bardzo atrakcyjne dla zabudowy komercyjnej. Organizacje społeczne i aktywiści w Odessie bardzo aktywnie walczą o zachowanie i rozwój takich ważnych obiektów infrastruktury.

Obecnie Odessa to miasto, które nieustannie jest pod ostrzałem Rosji. Nie ma dnia, w którym Odesici nie żyją w oczekiwaniu na syreny, a potem na wybuchy. Wróg bezlitośnie ostrzeliwuje miasto, próbując złamać jego ducha, trafiając w budynki mieszkalne, infrastrukturę cywilną, a czasami po prostu w ludzi. To codzienne ryzyko, które, niestety, stało się częścią życia.

Odessa to piękne miasto, do którego, mam nadzieję, jeszcze niejednokrotnie wrócę.