Dziś ankara to jedna z najbardziej rozpoznawalnych tkanin w świecie mody. Jaskrawe geometryczne wzory, nasycone kolory, duże motywy kwiatowe i odważne połączenia od dawna wyszły poza tradycyjne ubrania. Używa się jej w modzie wysokiej, street style, wnętrzach, akcesoriach, a nawet w nowoczesnej sztuce. Afrykańskie woskowe nadruki regularnie pojawiają się w kolekcjach światowych projektantów, a nowoczesna moda nieustannie reinterpretuję je w sukienkach, garniturach, turbanach i torebkach.

Ale najciekawsza w ankarze jest jej nieoczekiwana historia. Mimo że dziś tę tkaninę często nazywa się „afrykańską”, jej pochodzenie jest znacznie bardziej skomplikowane i obejmuje kilka kontynentów: Azję, Europę i Afrykę.

Ankara to bawełniana tkanina z jaskrawymi nadrukami, którą często nazywa się African wax print, Dutch wax lub wax hollandais. Wytwarzana jest metodą woskowego rezerwowania barwnika — technologią pokrewną batikowi. Dlatego na tkaninie często widoczny jest charakterystyczny efekt drobnych „pęknięć” w kolorze, który stał się jej znakiem rozpoznawczym.

Klasyczna ankara zazwyczaj ma równie jaskrawy wzór z obu stron tkaniny. Najczęściej jest to gęsta bawełna, chociaż dziś istnieją także mieszane warianty z poliestrem.

Dla wielu ludzi na świecie ankara stała się niemal wizualnym synonimem Afryki. Jednak jej droga do tego statusu była długa i dość nieoczekiwana. Pochodzenie samej nazwy nie jest do końca wyjaśnione. Istnieje kilka wersji. Zgodnie z jedną z nich, słowo „ankara” łączy się z turecką Ankarą, skąd rzekomo pochodziły tańsze wersje tkaniny. Inna popularna wersja twierdzi, że nazwa pochodzi od afrykańskich kupców, którzy przekształcili słowo „Accra” — nazwę stolicy Ghany, przez którą aktywnie przebiegał handel tkaniną.

W różnych regionach Afryki tkanina ma własne nazwy. W Afryce Wschodniej często używa się słów „kitenge” lub „kanga”, a w krajach francuskojęzycznych — wax hollandais.

Historia ankary zaczyna się w XIX wieku w Indonezji. Tam od wieków istniała tradycja ręcznego batiku — skomplikowanej techniki farbowania tkanin z użyciem wosku. Mistrzowie ręcznie nakładali wosk na płótno, a następnie farbowali tkaninę. Tam, gdzie był wosk, barwnik nie przenikał, tworząc wzór.

Holenderscy kolonizatorzy, którzy kontrolowali Indonezję, postanowili zmechanizować ten proces i produkować tkaninę przemysłowo. Mieli nadzieję sprzedawać tańszą fabryczną alternatywę dla lokalnego batiku. Jednak plan nie powiódł się: Indonezyjczycy nie zaakceptowali maszynowych kopii. Uważano, że wyglądają „niewłaściwie”, a charakterystyczny krakelier — drobne pęknięcia farby — postrzegano jako defekt.

Wtedy europejscy kupcy zwrócili uwagę na Afrykę Zachodnią, do której już aktywnie kursowały statki handlowe. I tu zdarzyło się coś nieoczekiwanego: tkanina niezwykle przypadła do gustu lokalnym nabywcom. W Ghanie, Nigerii, Senegalu i innych krajach jaskrawe nadruki szybko stały się popularne. Z czasem to właśnie Afryka przekształciła tę tkaninę w fenomen kulturowy.

Dziś wokół ankary często toczą się dyskusje na temat tożsamości kulturowej i kolonializmu. W końcu tkanina, którą świat uważa za „tradycyjnie afrykańską”, w rzeczywistości powstała w wyniku kolonialnego handlu między Europą a Azją.

Jednak z czasem to afrykańskie społeczeństwa nadały jej nowe znaczenie. Projekty dostosowano do lokalnych gustów, a produkcję częściowo przeniesiono do Ghany i Nigerii. Powstały lokalne fabryki, własne style i regionalne cechy.

To znaczy, że ankara to przykład tego, jak importowany materiał może stać się nieodłączną częścią tożsamości kulturowej.

W XXI wieku ankara przeżyła nowy globalny wzrost popularności. Afrykańscy projektanci zaczęli aktywnie integrować tradycyjne nadruki w nowoczesne kroje, a światowa branża mody zwróciła uwagę na te tkaniny.

Dziś ankarę wykorzystuje się:

Szczególnie popularne stały się połączenia tradycyjnych nadruków z nowoczesnymi sylwetkami — oversize'owymi marynarkami, minimalistycznymi sukienkami czy odzieżą sportową.

Znani artyści i projektanci również wykorzystują wax print jako sposób na mówienie o postkolonialnej tożsamości, migracji i globalizacji.

W związku z popularnością tkaniny rynek zalały tanie kopie. Klasyczny Dutch wax historycznie uważany był za wzór jakości — tkanina była gęsta, a farby bardzo trwałe.

Dziś wiele woskowych nadruków produkowanych jest masowo, a jakość może się znacznie różnić. Tanie opcje często:

W związku z tym miłośnicy tekstyliów zwracają uwagę na gęstość tkaniny, wyrazistość nadruku i jakość farbowania.