Ciasto to podstawa tysiąca potraw na całym świecie. To właśnie z niego przygotowuje się chleb, pizzę, pierogi, croissanty, torty, ciasta, ciasteczka i dziesiątki innych smakołyków, bez których trudno wyobrazić sobie życie. Mimo że większość rodzajów ciasta zawiera podobne składniki — mąkę, wodę, tłuszcz i jajka — sposób przygotowania i proporcje składników radykalnie zmieniają strukturę, smak i przeznaczenie gotowego wyrobu. Dlatego postanowiliśmy, że nadszedł czas, aby zgłębić ten wszechświat ciasta i określić najpopularniejsze jego rodzaje, cechy oraz potrawy, do których najlepiej pasują.

Prawdopodobnie jedno z najpopularniejszych, najpowszechniejszych i najstarszych rodzajów ciasta na świecie. Jego historia sięga tysięcy lat: archeolodzy uważają, że ludzie nauczyli się korzystać z naturalnej fermentacji już w starożytnym Egipcie około 4–5 tysięcy lat temu. To właśnie dzięki drożdżom zwykła mieszanka mąki i wody przekształca się w puszyste, aromatyczne ciasto, z którego można przygotować wiele rodzajów wypieków.  Jedną z głównych zalet ciasta drożdżowego jest jego uniwersalność. Może być delikatne i słodkie, jak francuska brioche, lub proste i zwięzłe, jak tradycyjny chleb wiejski. Oto dlaczego różnorodność ciasta drożdżowego można znaleźć praktycznie w każdej kulinarnej kulturze świata.

Lista wyrobów z ciasta drożdżowego jest niezwykle szeroka:

Jak ciasto drożdżowe różni się od innych rodzajów?

Główna różnica polega na procesie fermentacji. W przeciwieństwie do ciasta kruchego czy niesłodkiego, ciasto drożdżowe potrzebuje czasu na wyrośnięcie. To właśnie ta cecha kształtuje jego strukturę, smak i aromat. Podczas długotrwałej fermentacji powstają setki związków aromatycznych, dzięki którym świeżo pieczony chleb ma tak rozpoznawalny zapach. Dziś ciasto drożdżowe pozostaje podstawą światowego piekarstwa. Od francuskiej bagietki po włoską focaccię, od ukraińskiego mazurka po amerykańskie bułeczki do burgerów — wszystkie te wyroby są przykładem tego, jak uniwersalne może być jedno z najważniejszych wynalazków w historii kulinariów.

Dawno przed tym, jak ludzie nauczyli się i opanowali procesy fermentacji, przygotowywali już proste placki z mąki i wody. Historia ciasta niesłodkiego sięga tysięcy lat wstecz i w tym aspekcie z pewnością przewyższa ciasto drożdżowe. Ale nie tylko bogata i długa historia jest zaletą tego rodzaju ciasta. Prostość i łatwość przygotowania, uniwersalność i szybkość - oto klucz do tego, dlaczego większość kuchni świata nie może sobie wyobrazić bez ciasta niesłodkiego. Do jakich potraw używa się ciasta niesłodkiego?

Ciasto niesłodkie jest podstawą wielu popularnych potraw:

Uniwersalność to neutralny smak ciasta niesłodkiego. Nie przytłacza nadzienia ani innych składników potrawy, a jedynie je podkreśla. Dzięki tej właściwości ciasto niesłodkie jest szeroko stosowane w kuchniach różnych narodów świata — od ukraińskich pierogów i polskich pierogów po włoski makaron i bliskowschodni lawasz. Oprócz wartości kulinarnej ma również głębokie znaczenie historyczne i religijne. Na przykład, niesłodkie placki były podstawowym pokarmem wielu starożytnych cywilizacji, a maca do dziś pozostaje ważnym symbolem tradycji żydowskiej. A czy można sobie wyobrazić naszą Wigilię bez pierogów, które są nieodłącznym elementem postnej kolacji przed Bożym Narodzeniem?Przy okazji, tutaj można znaleźć nasze przepisy na ciasto i nadzienia.

Ciasto niesłodkie jest interesujące także tym, jak różnorodnie jest wykorzystywane w różnych zakątkach świata. W jednej kuchni robi się z niego cienkie placki, w innej — zawija się w nie nadzienie, a gdzie indziej przekształca się w makaron lub pastę. Chińskie pierogi, włoskie ravioli, ukraińskie pierogi, meksykańskie tortille, gruzińskie chinkali — potrawy są zupełnie różne, ale w podstawie wielu z nich leży właśnie proste ciasto bezdrożdżowe.

Jeszcze jedną jego zaletą jest możliwość zmiany konsystencji i właściwości dosłownie kilkoma składnikami lub sposobem przygotowania. Dodanie jajka — i ciasto stanie się bardziej elastyczne i pożywne, odrobina oleju — miększe, a wrzątek pomoże uzyskać szczególnie podatną strukturę. Dlatego nawet podstawowy przepis na ciasto niesłodkie może mieć dziesiątki wariacji.

A to także prawdopodobnie jeden z najbardziej „demokratycznych” rodzajów ciasta. Do jego przygotowania nie są potrzebne specjalne składniki, skomplikowany sprzęt ani dużo czasu. Mąka, woda, odrobina soli — i już można stworzyć podstawę dla zupełnie różnych potraw. Może to właśnie ta prostota wyjaśnia, dlaczego ciasto niesłodkie przetrwało tysiące lat i wciąż pozostaje ważną częścią kuchni na całym świecie.

Jedno z najtrudniejszych w przygotowaniu, ale bardzo popularnych na świecie rodzajów ciasta — ciasto francuskie. Każdy z nas dobrze je zna i łatwo rozpoznaje w croissancie, cieście francuskim czy słynnych fornetti. Lekkie, chrupiące, z mnóstwem cienkich warstw — zupełnie różni się od ciasta drożdżowego czy niesłodkiego, chociaż zaczyna się od tak zwykłych składników, jak mąka, woda i masło.

Cała magia ciasta francuskiego tkwi w warstwach. Aby je uzyskać, ciasto wielokrotnie wałkuje się i składa razem z masłem. Podczas pieczenia woda przekształca się w parę, która oddziela warstwy — i stąd ta znajoma nam lekkość, chrupkość i charakterystyczne „listki”. To właśnie przez tę technologię przygotowanie prawdziwego ciasta francuskiego wymaga czasu, cierpliwości i pewnej wprawy. Do jakich potraw używa się ciasta francuskiego?

I tutaj lista będzie bardzo długa, ponieważ ciasto francuskie równie dobrze sprawdza się w deserach, jak i w potrawach słonych:

I to wcale nie jest pełna lista. W zasadzie, jeśli masz paczkę gotowego ciasta francuskiego, odrobinę fantazji i kilka ulubionych składników — możliwości, co z niego przygotować, jest mnóstwo. Nie samym croissantem żyje człowiek

Croissant to prawdopodobnie pierwsza rzecz, która przychodzi na myśl, gdy mówimy o cieście francuskim. Ale w rzeczywistości jest znacznie więcej słynnych deserów z niego.

Millefeuille — mille-feuille, co po francusku dosłownie oznacza „tysiąc warstw” — składa się z cienkich, chrupiących warstw ciasta i kremu. Tort „Napoleon” — kolejny dobrze znany nam przykład. A jeśli spojrzymy na kuchnie innych krajów, warto wspomnieć o portugalskich pastéis de nata z delikatnym kremem, francuskich chrupiących ciasteczkach palmiers oraz duńskim cieście z owocami, kremem lub marcepanem.

Jego główną cechą jest właśnie wielowarstwowość. Ciasto drożdżowe rośnie dzięki pracy drożdży, ciasto niesłodkie pozostaje bardziej gęste i elastyczne, a ciasto francuskie uzyskuje swoją charakterystyczną strukturę dzięki cienkim warstwom ciasta i masła.

Przy okazji, ciasto francuskie może być drożdżowe i bezdrożdżowe. Bzdrożdżowe wychodzi bardziej chrupiące i łamliwe i doskonale nadaje się do ciast, tart, vol-au-vent i różnorodnych przekąsek. Drożdżowe łączy wielowarstwowość z puszystością — to właśnie jego używa się do klasycznych croissantów i wielu rodzajów duńskiego ciasta. A ciasto francuskie często mylone jest z ciastem wyciąganym. Na przykład tradycyjny strudel przygotowuje się właśnie z ciasta wyciąganego, chociaż dziś w warunkach domowych często używa się gotowego ciasta francuskiego. Tak więc, ciasto francuskie to ten przypadek, gdy kilka prostych składników i odrobina cierpliwości mogą przekształcić się w coś bardzo wyjątkowego. Chrupiąca warstwa do kawy, świąteczny „Napoleon”, croissant na śniadanie czy przekąski na stół — trudno sobie wyobrazić inny rodzaj ciasta, który tak łatwo dostosowuje się do zupełnie różnych potraw. W drugiej części opowiemy o cieście kruchym, budyniowym i innych rodzajach ciasta. A tymczasem, gdy karmimy materiał, podzielcie się w komentarzach, czy mieliście okazję samodzielnie przygotować ciasto? Jeśli tak, to jakie rodzaje? Podzielcie się swoimi doświadczeniami ;)