Przytulny brytyjski kryminał niekoniecznie musi rozgrywać się w małej wiosce, gdzie wszyscy spotykają się w jednym pubie. Czasami jego scenerią stają się wiktoriański Londyn, uniwersytecki Cambridge, nadmorskie miasteczko lub stary dom w Yorkshire. Atmosferę tworzy nie tylko miejsce, ale także sam rytm opowieści: przemyślane śledztwo, wyraziste charaktery, subtelny humor i poczucie, że nawet po najtrudniejszej sprawie życie wróci do zwykłego rytmu.

W drugiej części zestawienia znajdują się zarówno lekkie kryminalne komedie, jak i nieco poważniejsze dramaty. Łączą je piękne brytyjskie krajobrazy, miłość do starych domów i wnętrz, dbałość o szczegóły oraz postacie, z którymi miło spędzić nie jeden wieczór.

Młoda detektyw Matylda Stone wraca do rodzinnego miasteczka i znajduje się w towarzystwie swoich trzech ciotek — pisarek, z których każda pracuje w swoim własnym rodzaju kryminału. Oczywiście nie zamierzają pozostawać z boku sprawy siostrzenicy.

Serial celowo nie dąży do realizmu. W nim są nasycone kolory, symetryczne kompozycje, nieco baśniowe dekoracje i wszechwiedzący narrator, który komentuje wydarzenia. Miasteczko Wildemarch przypomina ilustrację z fantazyjnej książki: stare domy, leśne drogi, przytulna księgarnia i mieszkania wypełnione rzeczami z charakterem.

Pod lekką formą kryje się przenikająca tajemnica dotycząca zniknięcia matki Matyldy, ale nie czyni to serialu ponurym. Główne jest tutaj — rodzinna dynamika, literackie żarty i przyjemność z klasycznej zagadki.

Brytyjskiego detektywa wysyłają na małą karaibską wyspę Saint Marie, gdzie musi przyzwyczaić się do upału, jasnego słońca, powolnego lokalnego życia i zupełnie innego stylu pracy. Z czasem główni śledczy się zmieniają, ale podstawy serialu pozostają niezmienne: każdy z nich ma swoje dziwactwa, szczególną metodę śledztwa i trudne relacje z tropikalnym klimatem.

Prawie każda sprawa zbudowana jest jak klasyczna zagadka z ograniczonym kręgiem podejrzanych. Zbrodnia może zdarzyć się w dużym majątku, hotelu, na plaży, prywatnej imprezie lub w trakcie lokalnego święta. Na końcu detektyw zazwyczaj zbiera wszystkich zainteresowanych razem i krok po kroku wyjaśnia, kto i jak popełnił morderstwo.

Pomimo znacznej liczby zbrodni, serial pozostaje niezwykle lekki. Turkusowe morze, kolorowe domy, palmy, mały komisariat i znany bar tworzą poczucie długiego urlopu. Nie mniej ważna jest ekipa: koledzy stopniowo stają się bliskimi osobami, a ich żarty i codzienna komunikacja równoważą część detektywistyczną.

Pod względem charakteru „Śmierć w raju” jest bliska angielskim wiejskim kryminałom, chociaż zamiast mglistych dróg i kamiennych domków oferuje słoneczną wyspę. To ten sam przytulny format, tylko w tropikalnych dekoracjach.

W „Śmierci w raju” inspektor Humphrey Goodman badał zbrodnie na słonecznej karaibskiej wyspie, a w tym spin-offie przeprowadza się z Martą do małego miasteczka Shipton Abbott w Devon. Palmy i tropikalne plaże ustępują miejsca kamiennym nabrzeżom, łodziom, chłodnemu morzu i zielonym angielskim wzgórzom.

Humphrey pozostaje takim samym niezgrabnym, dobrym i niezwykle przenikliwym detektywem. Lokalne sprawy często zaczynają się od dziwnych okoliczności i nie zawsze są związane z morderstwem, dlatego serial jeszcze mniej przypomina ponurą dramatykę kryminalną. Jednocześnie znaczna uwaga poświęcona jest życiu osobistemu bohaterów i samemu miasteczku, którego mieszkańcy stopniowo tworzą znane kręgi.

„Poza rajem” szczególnie przyjemnie ogląda się ze względu na nadmorską atmosferę. To nie pocztówkowa wiejska Anglia z różami przy domku, ale nieco wietrzny, morski i bardzo żywy południowy zachód kraju. Serial zachowuje lekkość swojego poprzednika, ale czyni historię bardziej domową i osobistą.

John Taylor tworzy skomplikowane zagadki pod pseudonimem Ludwig i woli prawie nie wychodzić ze swojego uporządkowanego świata. Kiedy znika jego brat bliźniak, John zmuszony jest podać się za niego — detektywa policji w Cambridge — i zająć się prawdziwymi śledztwami.

Serial opiera się na zderzeniu charakterów: bohater, który czuje się pewnie tylko wśród schematów i zagadek, znajduje się w nieprzewidywalnym świecie ludzi. Zbrodnie są zbudowane jak logiczne zadania, a humor powstaje nie z zamierzonych żartów, ale z niezdolności Johna do zachowania się tak, jak od niego oczekiwano.

Cambridge z jego kolegium, wewnętrznymi dziedzińcami, łukami i starymi bibliotekami dodaje historii szczególnej elegancji. Serial jest nowoczesny, ale jego miłość do zamkniętych zagadek i ekscentrycznego detektywa przypomina klasyczne brytyjskie opowieści.

Akcja rozgrywa się w angielskiej wiosce lat 50. XX wieku, gdzie lokalny wikariusz pomaga policjantowi Jordi Kittingowi w śledztwach. Bohaterowie dobrze się uzupełniają: detektyw polega na doświadczeniu i znajomości prawa, podczas gdy ksiądz dostrzega to, o czym ludzie nie są gotowi opowiedzieć policji.

Jednak „Grantchester” to nie tylko seria oddzielnych zagadek. Jego postacie zakochują się, popełniają błędy, przeżywają straty i wątpią w swoje przekonania. Śledztwa stają się pretekstem do rozmowy o winie, wierze, uprzedzeniach i granicy między prawem a sprawiedliwością. Z tego powodu serial jest dramatyczniejszy niż większość innych uczestników zestawienia.

Jednocześnie zachowuje przyciągającą wiejską atmosferę: dom wikariusza, podwórze kościelne, rowerowe przejażdżki, zielone łąki i bliski Cambridge. Spokojne krajobrazy tutaj tworzą wyrazisty kontrast z wewnętrznymi kryzysami postaci.

Redaktorka Susan Ryland otrzymuje rękopis nowej powieści znanego autora kryminałów Alana Conwaya, ale brakuje w nim ostatniego rozdziału. Wkrótce pisarz ginie, a Susan musi ustalić, czy odpowiedź nie jest ukryta w samej książce.

Serial rozgrywa się jednocześnie w dwóch światach. Pierwszy to współczesna Anglia wydawców, rękopisów i literackich ambicji. Drugi to stylizowana wieś lat 50., gdzie wymyślony detektyw Atticus Pünd bada klasyczne morderstwo. Postacie z rzeczywistości odbijają się w bohaterach powieści, a dwie zagadki stopniowo się splatają.

„Zabójstwa sroki” są bardziej skomplikowane niż większość seriali w zestawieniu, ale nie tracą przytulnej atmosfery. Znajdują się tu stare majątki, prowincjonalne hotele, retro samochody, biura z półkami pełnymi książek i szczególna przyjemność z zabawy z zasadami klasycznego kryminału.

Londyn, 1882 rok. Po śmierci ojca Eliza Scarlet stara się zachować jego biuro detektywistyczne, chociaż wiktoriańskie społeczeństwo wcale nie jest gotowe, by postrzegać młodą kobietę jako profesjonalną śledczą. W śledztwach często pomaga jej — a równie często przeszkadza — inspektor William Wellington, znany jako Książę.

To nie wiejski kryminał: zamiast domków i parafialnych świąt są tu mglistе ulice, redakcje gazet, teatry, luksusowe domy i biedne dzielnice. Jednak serial nie staje się zbyt ciężki. Jego charakter definiują słowne sprzeczki Elizy i Księcia, powolny rozwój ich relacji oraz upór głównej bohaterki.

Szczególnie przyciągające są historyczne dekoracje — biuro detektywistyczne, suknie, powozy, gazowe oświetlenie i wnętrza wiktoriańskiego Londynu. W nowszych sezonach oryginalny tytuł skrócono do Miss Scarlet, ale w polskim dubbingu serial znany jest jako „Pani Scarlet i książę”.

To jedyny serial w zestawieniu, w którym nie ma detektywistycznych śledztw. Jednak doskonale odpowiada on jego nastrojowi: stara prowincjonalna Anglia, mała społeczność, stałe kręgi postaci i powolne historie, w których znaczenie mają ludzkość i uwaga dla innych.

Młody weterynarz James Herriot przyjeżdża do pracy w Yorkshire pod koniec lat 30. XX wieku. Musi przyzwyczaić się do surowego, ale dobrego przełożonego, poznawać lokalnych rolników i leczyć pacjentów, którzy nie mogą opowiedzieć, co ich boli. Historie łączą w sobie delikatny humor, romantykę i małe życiowe dramaty.

Yorkshire'owskie doliny, kamienne farmy, kręte drogi i przytulny dom Skeldale House tworzą środowisko, do którego chce się wracać. To serial o rzadkiej zdolności uspokajania, nie zamieniając się w pustą idylle.