«Clerestory» w architekturze

Historycznie, Clerestory tworzył górny poziom rzymskiej bazyliki lub nawy kościoła romańskiego czy gotyckiego, którego ściany wznoszą się ponad liniami dachów dolnych przejść i są przetykane oknami.

Podstawową funkcją clerestory jest przepuszczanie naturalnego światła do wnętrz, co pomaga zmniejszyć wykorzystanie sztucznego oświetlenia i zapewnia naturalne oświetlenie pomieszczenia. Jest to szczególnie przydatne w dużych budynkach, takich jak kościoły, świątynie, dworce kolejowe, lotniska, muzea i inne budynki publiczne, gdzie potrzebne jest duże oświetlenie, a także w budynkach z wysokimi sufitami, gdzie trudno jest wpuścić światło przez zwykłe okna.

Ponadto, clerestory mogą być używane do zapewnienia wentylacji i cyrkulacji powietrza w pomieszczeniach. Mogą to być otwarte lub stałe okna, które pomagają odprowadzać ciepłe powietrze i zapobiegają przegrzaniu w pomieszczeniu.

Technologia clerestory wydaje się pochodzić z świątyń starożytnego Egiptu. Termin „clerestory” odnosi się do egipskich świątyń, gdzie oświetlenie sali z kolumnami uzyskiwano nad kamiennymi dachami przyległych przejść przez szczeliny pozostawione w pionowych kamiennych płytach. Clerestory pojawił się w Egipcie przynajmniej już w okresie Amarny.

Nowoczesne clerestory często definiowane są jako pionowe okna, umieszczone na wysokich ścianach, które wznoszą się w górę od linii dachu, przeznaczone do przepuszczania światła i wiatru do przestrzeni, bez naruszania prywatności. Budynki fabryczne często budowane są z oknami clerestory; nowoczesne projekty mieszkań czasami również je zawierają.

Nowoczesne okna clerestory mogą odgrywać jeszcze jedną, szczególnie ważną rolę, oprócz dziennego oświetlenia i wentylacji: mogą być częścią pasywnych strategii słonecznych w bardzo energooszczędnych budynkach (domy pasywne i budynki o zerowym zużyciu energii).

W tym celu clerestory są używane w połączeniu z kamieniem, cegłą, betonem i innymi masywnymi ścianami oraz podłogami, odpowiednio umieszczonymi w celu gromadzenia ciepła słonecznego w cieplejszych porach dnia — pozwalając ścianom i podłodze działać jako bank ciepła w chłodniejsze pory dnia.