Spis treściKliknij link, aby przejść do wybranego miejsca
Ta treść została automatycznie przetłumaczona z ukraińskiego.
Klasycy nauk ekonomicznych:
Adam Smith, David Ricardo w teoriach przewag czynnikowych (absolutnych i względnych) czynnikami rozmieszczenia produkcji określili:
- zasoby naturalne;
- zasoby ludzkie;
- tradycje gospodarcze.
Teoria Eli Heckshera i Bertila Ohlin
Teoria Eli Heckshera i Bertila Ohlin, znana jako teoria „proporcji czynników”, jest ważnym wkładem w naukę ekonomiczną. Teoria ta została opracowana przez szwedzkich ekonomistów Eli Heckshera i Bertila Ohlina w połowie XX wieku i podkreśla związek między czynnikami produkcji a handlem między krajami.
Podstawowe zasady teorii obejmują:
- Rozszerzona lista czynników:
Teoria uwzględnia nie tylko pracę i kapitał, ale także ziemię jako czynnik produkcji. To rozszerza zrozumienie procesu produkcji oraz wpływu czynników na rozwój gospodarczy.
- Czynniki podzielone na dwie grupy:
Czynniki produkcji dzielą się na deficytowe (ograniczone w warunkach produkcji) oraz niedeficytowe (bardziej dostępne). Pomaga to analizować, które czynniki mają znaczenie w produkcji w różnych krajach.
- Możliwość przemieszczania czynników produkcji:
Teoria zakłada, że czynniki produkcji mogą przemieszczać się między sektorami gospodarki i krajami, w zależności od ich efektywności i kosztów. Jest to uwzględniane przy rozważaniu handlu i specjalizacji krajów w produkcji.
Czynniki rozmieszczenia przemysłu
Klasyczne czynniki — określone na wczesnym etapie rozwoju przemysłu (dominujące branże — metalurgia, przemysł wydobywczy, tekstylny, cukrowniczy itp.)
Alfred Weber sformułował pierwszą spójną teorię rozmieszczenia przemysłu w monografii „Teoria rozmieszczenia przemysłu”, 1909. Wprowadził pojęcie „czynnika rozmieszczenia” („faktor lokalizacji”), jako ekonomiczną korzyść działalności gospodarczej w zależności od lokalizacji.
Jako czynniki Weber określił surowce, pracę, koszty transportu. Wprowadził także pojęcie aglomeracji, która zapewnia dodatkowe oszczędności zasobów.
Inżynier transportu Wilhelm Launhardt pod koniec XIX wieku badał wpływ czynnika transportowego na rozmieszczenie przedsiębiorstw i doszedł do wniosku, że miejsce rozmieszczenia produkcji powinno zapewniać minimalizację kosztów transportu surowców, materiałów pomocniczych i gotowych produktów.
Ekonomista Achille Loria (koniec XIX wieku) określił znaczenie uwzględnienia przy rozmieszczeniu pojedynczego przedsiębiorstwa dostępności siły roboczej. Uważał, że pracochłonne branże przemysłu powinny być rozmieszczane w obszarach rolniczych o wysokiej gęstości zaludnienia, które potrzebują dodatkowego dochodu do przetrwania.
Współczesne czynniki rozmieszczenia przemysłu
Ważną cechą współczesnego etapu rozwoju przemysłu jest wysoki poziom konkurencji
Dlatego obecnie następuje przejście od tradycyjnych, klasycznych czynników (cena surowców, paliwa, siły roboczej) do wąsko wyspecjalizowanych (dostępność zasobów ludzkich o określonych kwalifikacjach, instytucji naukowych w określonym kierunku naukowym itp.).
Na to zwraca uwagę w swoich pracach Michael Porter
Warunki sukcesu rozwoju produkcji (według Michaela Portera)
- Warunki czynnikowe, czyli te konkretne czynniki (np. wykwalifikowana siła robocza lub infrastruktura), które są potrzebne do skutecznej konkurencji w danej branży
- Warunki popytu, czyli jaki jest popyt na rynku krajowym na produkty lub usługi oferowane przez daną branżę
- Pokrewne i wspierające branże, czyli obecność lub brak w kraju pokrewnych i wspierających branż, konkurencyjnych na rynku międzynarodowym
- Strategia firmy, jej struktura i konkurenci, czyli jakie są w kraju warunki, które określają proces tworzenia zarządzania firmami, oraz jaki jest charakter konkurencji na rynku krajowym
Ten post nie ma jeszcze żadnych dodatków od autora.